Een beknopte geschiedenis

P.J.A. Chrispijn Amsterdam  “Eerlijk in Zaken”


Met dank aan: Peter Vermeulen, die zo vriendelijk was dit artikel aan ons beschikbaar te stellen.


Tekening Pand Rechtboomsloot Amsterdam

Inleiding

Voor ca 1830 was merkaanduiding op kelderflessen nog niet aan de orde. Kennelijk bestond er nog geen behoefte bij de diverse producenten zich te onderscheiden van andere distillateurs. Toen in het tweede kwart van de 19e eeuw de diverse merken zich gingen onderscheiden werden cachets, behakkingen en etiketten op de kelderflessen aangebracht.
Maar een duidelijke uitzondering vormde P.J.A. Chrispijn uit Amsterdam. Hij onderscheidde zich van de andere distillateurs door het aan doen brengen van een etsing op de zijkant van zijn kelderflessen. Ook werden zijn likeurflesjes van een soortgelijke etsing voorzien.

Geschiedenis

Paulus Johannes Anthonis Chrispijn (link naar grote foto) werd geboren in Rotterdam (1854) en overleed in Bussum (1938). De zaak werd later overgenomen door zijn zoon Paulus Franciscus Johannes (Amsterdam 1881). In 1878 begon hij in een keldertje in de Weteringdwarsstraat de “ERLANGER BIERBOTTELARIJ”.
Let wel: hij brouwde dus geen bier maar bottelde het slechts. Erlanger bier is een donker soort Beiers bier. Het werd o.a. gebrouwen bij “Amstel” in Amsterdam. In 1883 won dit bier de eerste prijs bij een tentoonstelling in Amsterdam.



In 1885 verhuisde Chrispijn naar de Prinsengracht, alwaar ook een distilleerderij werd opgezet. In 1890 werd de grote Amsterdamse bierbrouwerij “De Haan & Sleutels” verplaatst. Hierdoor kwam het complex (1400 m2) aan de Rechtboomsloot 28 vrij en het werd aangekocht door Chrispijn, die er een wijnkoperij, een distilleerderij en een likeurstokerij in vestigde. De zaak bezat verder 18 eigen winkels in Amsterdam en 200 depots in Nederland.

Chrispijn werd vooral bekend door zijn dranken als “Samuel Pickwick Punch”, “Magorum”, “Nassaubitter”, “Oranjebitter” en “Advocaat”. De oude jenever werd verkocht onder de naam “Genever Meccaber Old Gin”. Onder het motto “Als het getij verloopt, moet men de bakens verzetten” ging Chrispijn - gedongen door de hoge accijnzen - in de twintiger jaren steeds meer over op de handel in - vooral zoete - wijnen (die toen in de mode waren), met name “Samos” wijn. Chrispijn bestond als zelfstandige onderneming tot 1953.

Wijnhandel P.J.A. Chrispijn, KorteLeidsedwarsstraat_24-38 Amsterdam


Bols zocht in die jaren naar een merk waarmee men kon ‘prijsvechten' op de Nederlandse markt. De eigen merken van Bols konden dan in het hogere prijssegment blijven. In 1953 werd daartoe Chrispijn overgenomen en als zelfstandige dochteronderneming opgezet: ‘NV PJA Chrispijn en Zn”, die tot 1962 als zodanig heeft bestaan. Het bedrijf werd ondergebracht aan de Oude Zijds Voorburgwal 234, samen met “H.Bootz Distilleerderij” en “Wijnand Focking Likeurstokerij” die ook door Bols waren overgenomen. (Link naar grote portret foto van P.J.A. Chrispijn.)


Met dank aan: Peter Vermeulen, die zo vriendelijk was dit artikel aan ons beschikbaar te stellen.